ECTS @ IUE ECTS @ IUE ECTS @ IUE ECTS @ IUE ECTS @ IUE ECTS @ IUE ECTS @ IUE

Ders Bilgi Formu ( JFM 552 )


   Temel bilgiler
Ders adı: Coğrafi Bilgi Bilimi ve Analiz Teknikleri
Ders kodu: JFM 552
Öğretim üyesi: Prof. Dr. Arif Çağdaş AYDINOĞLU
AKTS kredisi: 7.5
GTÜ kredisi: 3 (3+0+0)
Yılı, Dönemi: 1, Bahar
Dersin düzeyi: Yüksek lisans
Dersin tipi: Alan seçmeli
Öğretim dili: Türkçe
Öğretim şekli: Yüz yüze , Laboratuvar çalışması
Ön koşullar: yok
Staj durumu: Yok
Dersin amacı: Coğrafi bilgi biliminde, konumsal nesnelerin uzaysal boyutları ve ilişkilerini ifade etmede matematiksel anlatım büyük önem taşır. Konumsal analiz teknikleri ise CBS’nin önemli fonksiyonlarından biri olup vektör ve raster tabanlı iki yolla gerçekleştirilebilir. CBS ile bir veritabanındaki verileri kullanarak karar destek sağlayan çeşitli haritalar ve istatistiksel raporlar hazırlanabilir. Böylelikle dersin amacı, afet risk yönetimi ve yüzey analizinden, uygun yer seçimi ve kaynak optimizasyonuna kadar birçok CBS uygulama alanında, konumsal problemin çözümü için uygulanacak konumsal analiz işlem araçlarının belirlenmesidir.
   Öğrenme çıktıları Yukarı

Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler, şu yetilere sahip olurlar:

  1. CBS’de konumsal analiz ve sorgu fonksiyonlarını anlar, farkını ortaya koyarak ilgili çalışma alanında uygular.

    Program Çıktılarına Katkıları

    1. İleri düzey Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği kavramlarını tanımlamak ve uygulamak
    2. Gelişmiş mühendislik problemlerini formüle edip çözmek
    3. Bağımsız olarak araştırma projelerini tasarlamak ve yürütmek
    4. Disiplinlerarası etkileşim bulunan araştırma takımlarında etkin şekilde çalışmak
    5. Mevcut bilgiyi geliştirme yöntemleri bulmak

    Değerlendirme Tipi

    1. Yazılı sınav
    2. Ödev
    3. Laboratuvar uygulamaları/sınavları
  2. Çizgisel mühendislik yapılarının CBS ortamında nasıl yönetileceğini anlar, ağ veri modelini kurar, en uygun yol ve kaynak tahsis alanı belirlenmesi gibi uygulamalarda analiz eder.

    Program Çıktılarına Katkıları

    1. Gelişmiş mühendislik problemlerini formüle edip çözmek
    2. GIS, uzaktan algılama, ölçümleme ve planlama ile ilgili mühendislik problemlerini tanımlamak, analiz etmek ve çözmek
    3. Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği alanındaki modern ekipman ve yazılımları kullanmak, ilgili teknik becerilerden faydalanmak
    4. Bağımsız olarak araştırma projelerini tasarlamak ve yürütmek
    5. Disiplinlerarası etkileşim bulunan araştırma takımlarında etkin şekilde çalışmak
    6. Modern teknolojiyle sürekli öğrenme bilinci geliştirmek
    7. Mevcut bilgiyi geliştirme yöntemleri bulmak
    8. Araştırma konusu ile ilgili fikir ve bulgularını sözlü ve yazılı olarak etkin şekilde ifade edebilmek

    Değerlendirme Tipi

    1. Yazılı sınav
    2. Ödev
    3. Laboratuvar uygulamaları/sınavları
  3. Sayısal yüzey modeli üretimi fonksiyonlarını anlar, veri kaynağına göre enterpolasyon ve yoğunluk analizi fonksiyonunun farkını ortaya koyar ve uygulama alanına göre analiz eder.

    Program Çıktılarına Katkıları

    1. İleri düzey Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği kavramlarını tanımlamak ve uygulamak
    2. GIS, uzaktan algılama, ölçümleme ve planlama ile ilgili mühendislik problemlerini tanımlamak, analiz etmek ve çözmek
    3. Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği alanındaki modern ekipman ve yazılımları kullanmak, ilgili teknik becerilerden faydalanmak
    4. Bağımsız olarak araştırma projelerini tasarlamak ve yürütmek
    5. Disiplinlerarası etkileşim bulunan araştırma takımlarında etkin şekilde çalışmak
    6. Mevcut bilgiyi geliştirme yöntemleri bulmak
    7. Araştırma konusu ile ilgili fikir ve bulgularını sözlü ve yazılı olarak etkin şekilde ifade edebilmek

    Değerlendirme Tipi

    1. Yazılı sınav
    2. Ödev
    3. Laboratuvar uygulamaları/sınavları
  4. Yer Seçimi ve Risk Analizi gibi konumsal problemlerin çözümünde hangi konumsal analiz fonksiyonlarını kullanacağına karar verir, uygulayacağı işlem adımlarını ortaya koyar.

    Program Çıktılarına Katkıları

    1. Gelişmiş mühendislik problemlerini formüle edip çözmek
    2. Araştırma projesi doğrultusunda literatürü dikkatlice gözden geçirip, kendi sonuçları ile önceki literatür arasında bağlantı kurmak
    3. GIS, uzaktan algılama, ölçümleme ve planlama ile ilgili mühendislik problemlerini tanımlamak, analiz etmek ve çözmek
    4. Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği alanındaki modern ekipman ve yazılımları kullanmak, ilgili teknik becerilerden faydalanmak
    5. Bağımsız olarak araştırma projelerini tasarlamak ve yürütmek
    6. Modern teknolojiyle sürekli öğrenme bilinci geliştirmek
    7. Mevcut bilgiyi geliştirme yöntemleri bulmak
    8. Araştırma konusu ile ilgili fikir ve bulgularını sözlü ve yazılı olarak etkin şekilde ifade edebilmek

    Değerlendirme Tipi

    1. Yazılı sınav
    2. Ödev
    3. Laboratuvar uygulamaları/sınavları
  5. CBS analiz sonuçlarını dökümante edere ve raporlar, uygulama ihtiyacına göre haritasını dizayn eder.

    Program Çıktılarına Katkıları

    1. GIS, uzaktan algılama, ölçümleme ve planlama ile ilgili mühendislik problemlerini tanımlamak, analiz etmek ve çözmek
    2. Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği alanındaki modern ekipman ve yazılımları kullanmak, ilgili teknik becerilerden faydalanmak
    3. Fikirlerini farklı argümanlar ile destekleyip resmi/gayri resmi şekilde bir grup dinleyiciye çeşitli teknikler kullanarak açık ve net bir biçimde sunmak
    4. İlerleme raporlarını yayınlanmış doküman, tez, makalelere dayandırarak yazmak.

    Değerlendirme Tipi

    1. Ödev
    2. Laboratuvar uygulamaları/sınavları
    3. Seminer/sunum
   İçerik Yukarı
1. hafta: Konumsal Analiz kavramları ve uygulamalarına giriş
2. hafta: Uzay Geometrisi, Coğrafi/Konumsal veri yapıları ve raster/vektör temsili
3. hafta: Topoloji kavramı ve kural tanımlamaları
4. hafta: Kümeler kuramı ve boolean cebri, Vektör tabanlı bindirme analizleri- birleşim, kesişim, fark, vb.
5. hafta: Vektör tabanlı yer seçimi analizi uygulaması
6. hafta: Graf teorisi ve CBS’de ağ veri yapısının yönetimi
7. hafta: Ağ Analizleri- ağ yapılarında akış, en kısa yol ve servis alanı
8. hafta: Ara Sınav
9. hafta: Yoğunluk analizleri- doğrusal, kernel, vb.
10. hafta: Konumsal Enterpolasyon Metodları- IDW, Spline, Natural Neighbor, vb.
11. hafta: Düzensiz Üçgen Ağları (DÜA) veri yapısı ve Sayısal Yüzel Modeli (SYM) oluşturma
12. hafta: Yüzey Analizleri- eğim, bakı, görünürlük, kabartma rölyef, vb.
13. hafta: Harita Cebiri
14. hafta: Raster-tabanlı hesaplamalar ve analiz algoritmaları
15. hafta*: Coğrafi/Konumsal analiz işlem modeli ile problem çözme uygulamaları
16. hafta*: Final Sınavı
Ders kitapları ve materyaller: ders slaytları ve notları / course slides and textbooks (hazırlayan / prepared by: A.Ç. Aydınoğlu)
Önerilen kaynaklar: - Worboys, M, Duckham, M., GIS : A Computing Perspective, Second Edition, CRC Press, 2004.Diestel, R., 2006. Graph Theory- Graduate Texts in Mathematics, Springer, ISBN-10 3-540-26183-4, NY, USA.
- Kainz, W., The Mathematics of GIS, V.2.1, Textbook, University of Vienna, 2010.
- Smith, M. J de, Goodchild, M.F., Longley, P.A., Geospatial Analysis: A Comprehensive Guide to Principles, Techniques and Software Tools, Second Edition, British Library Catalogue, 2007.
- Anselin, L., Rey, S. J., Perspectives on Spatial Data Analysis, Springer, ISBN: 978-3642019753, 2010.
- Lloyd, C., Spatial Data Analysis: An Introduction to GIS Users, Oxford University Press, ISBN: 978-0199554324, 2010.
- Robert P. Haining, Spatial data analysis: theory and practice.
- Sullivan, D., Unwin, D. J., 2010. Geographic Information Analysis, Wiley, ISBN: 978-0470288573
  * 15. ve 16. haftalar arası final sınavına hazırlık haftası bulunmaktadır.
Değerlendirme Yukarı
Değerlendirme tipi Hafta numarası Ağırlık (%)
Ara sınavlar (Vizeler): 8 30
Dönem içi diğer çalışmalar: 0
Proje: 0
Ödev: 4, 12 30
Kısa sınav (Quiz): 0
Final sınavı: 16 40
  Toplam ağırlık:
(%)
   İş yükü Yukarı
Etkinlik Süre (Haftalık saat) Toplam hafta sayısı Dönem boyu toplam iş yükü
Dersler (Yüz yüze öğretme): 3 14
Ders dışı bireysel çalışma: 4 15
Uygulama, Rehberli problem çözme: 0 0
Ödev: 5 12
Dönem projesi: 0 0
Dönem projesi sunumu: 0 0
Kısa sınav (Quiz): 0 0
Ara sınav için bireysel çalışma: 5 2
Ara sınav (Vize): 1 2
Final sınavı için bireysel çalışma: 6 2
Final sınavı: 1 2
    Toplam işyükü:
    Toplam AKTS kredisi:
*
  * AKTS kredisi, toplam iş yükünün 25'e bölümüdür. (1 AKTS = 25 saatlik iş yükü)